O‘ZBEKISTON HUDUDLARIDA RAQAMLASHTIRISH VA IQTISODIY O‘SISH: 2030-YILGACHA BO‘LGAN STRATEGIYA KONTEKSTIDA PANELLI EKONOMETRIK TAHLIL

Qabul qilingan: 2026-07-18

Nashr etilgan: 2025-06-29

Annotatsiya

Maqolada O'zbekiston Respublikasi mintaqalarining iqtisodiy o'sishiga raqamlashtirish jarayonlarining ta'sirini ekonometrik baholash «O'zbekiston–2030» Strategiyasini amalga oshirish kontekstida taqdim etilgan. Tadqiqot metodologik asosi sifatida logarifmik shaklda kengaytirilgan Kobb–Duglas ishlab chiqarish funksiyasi qo'llanilgan; baholash 14 mintaqa bo'yicha 2017–2024 yillar uchun panel ma'lumotlari asosida (112 ta kuzatuv) Pooled OLS, Tasodifiy effektlar (RE) va Fiksirlangan effektlar (FE) modellari yordamida amalga oshirildi. Mintaqalarning raqamli rivojlanish darajasini baholash uchun ikki komponentdan (Internet va mobil aloqa abonentlari 100 nafar aholiga) iborat kompozit indeks qurildi. Hausman testi (χ²(3) = 398,7; p < 0,001) FE-modelni afzal deb topdi. Asosiy FE-spetsifikatsiyada elastiklik 0,178 (10% darajada ahamiyatli), entity-only spetsifikatsiyada esa 0,432 (1% darajada ahamiyatli) ni tashkil etdi. Pandemiyadan oldingi (0,165) va keyingi (0,494) davrlar uchun olingan baholar raqamlashtirishning hissasi pandemiyadan keyingi davrda sezilarli kuchayganini ko'rsatadi. Toshkent shahri va periferik mintaqalar o'rtasida sezilarli raqamli tafovut aniqlandi. Strategiya-2030 ning raqamli komponentini amalga oshirish bo'yicha amaliy tavsiyalar shakllantirildi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Solow R.M. A Contribution to the Theory of Economic Growth // Quarterly Journal of Economics. — 1956. — Vol. 70, No. 1. — P. 65–94. https://doi.org/10.2307/1884513.

  2. Romer P.M. Endogenous Technological Change // Journal of Political Economy. — 1990. — Vol. 98, No.5. — P. S71–S102. https://doi.org/10.1086/261725.

  3. Lucas R.E. On the Mechanics of Economic Development // Journal of Monetary Economics. — 1988. — Vol. 22, No. 1. — P. 3–42. https://doi.org/10.1016/0304-3932(88)90168-7.

  4. Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. — New York: W.W. Norton Company, 2014. — 320 p.

  5. Czernich N., Falck O., Kretschmer T., Woessmann L. Broadband Infrastructure and Economic Growth // Economic Journal. — 2011. — Vol. 121, No. 552. — P. 505–532. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.20 11.02420.x.

  6. Koutroumpis P. The Economic Impact of Broadband on Growth: A Simultaneous Approach // Telecommunications Policy. — 2009. — Vol. 33, No. 9. — P. 471–485. https://doi.org/10.1016/j. telpol.2009.07.004.

  7. World Bank. World Development Report 2016: Digital Dividends. — Washington, DC: World Bank, 2016.— 359 p.

  8. Варшавский А.Е. Информационно-коммуникационные технологии и развитие регионов России // Экономика региона. — 2019. — Т. 15, № 3. — С. 681–696. https://doi.org/10.17059/2019-3-5.

  9. Капогузов Е.А., Чупин Р.И. Цифровое неравенство регионов России: оценка и факторы // Journal of New Economy. — 2020. — Т. 21, № 4. — С. 27–48. https://doi.org/10.29141/2658-5081-2020-21-4-2.

  10. Алимов Р.Х. Институциональные основы цифровой трансформации Узбекистана // Экономика и инновационные технологии. — 2021. — № 5. — С. 12–24.

  11. Хошимов Х.А. Цифровая экономика Узбекистана: состояние и перспективы развития // Иктисодиёт ва инновацион технологиялар. — 2022. — № 3. — С. 45–58.

  12. Турсунов Б.А. Региональные аспекты развития цифровой экономики Узбекистана // Экономика и финансы (Узбекистан). — 2022. — № 7. — С. 18–29.

  13. Халмурадов Н.К., Юлдашев Ш.Г. Цифровизация и устойчивое развитие регионов Узбекистана // Иктисодий тахлил ва статистика. — 2023. — № 2. — С. 33–47.

  14. Цифровая экономика Узбекистана: вызовы и перспективы / Центр экономических исследований и реформ. — Ташкент: ЦЭИР, 2023. — 184 с.

  15. Hausman J.A. Specification Tests in Econometrics // Econometrica. — 1978. — Vol. 46, No. 6. — P. 1251–1271. https://doi.org/10.2307/1913827.

  16. Указ Президента Республики Узбекистан №УП-158 от 11.09.2023 «О Стратегии «Узбекистан-2030»». [Электронный ресурс]. URL: https://lex.uz/ru/docs/6600404 (дата обращения: 15.05.2026).

  17. Указ Президента Республики Узбекистан №УП-6079 от 05.10.2020 «Об утверждении Стратегии «Цифровой Узбекистан-2030» и мерах по её эффективной реализации». [Электронный ресурс]. URL: https://lex.uz/ru/docs/5031048 (дата обращения: 15.05.2026).

  18. Агентство статистики при Президенте Республики Узбекистан. Регионы Узбекистана: статистиче-ский сборник 2023. — Ташкент: Узбекистон статистика агентлиги, 2023. — 412 с.

  19. Министерство цифровых технологий Республики Узбекистан. Отчёт о развитии цифровой эконо-мики 2023. — Ташкент, 2024.

  20. Fujita M., Krugman P., Venables A.J. The Spatial Economy: Cities, Regions, and International Trade. — Cambridge, MA: MIT Press, 1999. — 367 p.

  21. Qiang C.Z.-W., Rossotto C.M., Kimura K. Economic Impacts of Broadband // Information and Communications for Development 2009: Extending Reach and Increasing Impact. — Washington, DC: World Bank, 2009. — P. 35–50.

  22. Cardona M., Kretschmer T., Strobel T. ICT and Productivity: Conclusions from the Empirical Literature // Information Economics and Policy. — 2013. — Vol. 25, No. 3. — P. 109–125. https://doi.org/10.1016/j. infoecopol.2012.12.002.

  23. Stoeckl K., Zimmermann F. Digital Economy and Regional Disparities: Empirical Evidence // Regional Studies. — 2020. — Vol. 54, No. 6. — P. 768–784.

  24. OECD. Going Digital: Shaping Policies, Improving Lives. — Paris: OECD Publishing, 2019. — 168 p. https://doi.org/10.1787/9789264312012-en.

  25. Каримов Б.Х., Рахимов А.А. Эконометрическое моделирование экономического роста регионов Узбекистана // Экономика Узбекистана: аналитическое обозрение. — 2021. — № 4. — С. 56–71.

  26. Acemoglu D., Restrepo P. Automation and New Tasks: How Technology Displaces and Reinstates Labor // Journal of Economic Perspectives. — 2019. — Vol. 33, No. 2. — P. 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.33.2.3.

  27. Hair J.F., Black W.C., Babin B.J., Anderson R.E. Multivariate Data Analysis. — 8th ed. — Hampshire: Cengage Learning, 2019. — 813 p.

  28. Aghion P., Howitt P. A Model of Growth through Creative Destruction // Econometrica. — 1992. — Vol. 60, No. 2. — P. 323–351. https://doi.org/10.2307/2951599.

  29. Мирзаев Дж.А. Индексный подход к оценке цифрового развития регионов Узбекистана // Экономика и инновационные технологии. — 2023. — № 4. — С. 27–41.

  30. Рустамова М.С. Цифровая инфраструктура как фактор регионального развития: пример Узбеки-стана // Региональные исследования. — 2024. — № 1. — С. 89–104.

  31. Arellano M., Bond S. Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations // Review of Economic Studies. — 1991. — Vol. 58, No. 2. — P. 277–297. https://doi.org/10.2307/2297968.

  32. Blundell R., Bond S. Initial Conditions and Moment Restrictions in Dynamic Panel Data Models // Journal of Econometrics. — 1998. — Vol. 87, No. 1. — P. 115–143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8.

  33. Pesaran M.H. General Diagnostic Tests for Cross-Sectional Dependence in Panels // Empirical Economics.— 2021. — Vol. 60, No. 1. — P. 13–50. https://doi.org/10.1007/s00181-020-01875-7.

  34. Wooldridge J.M. Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. — 2nd ed. — Cambridge, MA: MIT Press, 2010. — 1064 p.

  35. European Commission. Digital Economy and Society Index (DESI) 2023. — Brussels: European Commission, 2023.

  36. ITU. Measuring Digital Development: Facts and Figures 2023. — Geneva: International Telecommunication Union, 2023.

  37. Goldfarb A., Tucker C. Digital Economics // Journal of Economic Literature. — 2019. — Vol. 57, No. 1.— P. 3–43. https://doi.org/10.1257/jel.20171452.

  38. Bukht R., Heeks R. Defining, Conceptualising and Measuring the Digital Economy // Development Informatics Working Paper. — 2017. — No. 68. — Manchester: University of Manchester.

Mualliflar haqida

Asadbek U.Ikromov
Farida F.Muxiddinova
Elvira R.Tadjixodjayeva

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

O‘ZBEKISTON HUDUDLARIDA RAQAMLASHTIRISH VA IQTISODIY O‘SISH: 2030-YILGACHA BO‘LGAN STRATEGIYA KONTEKSTIDA PANELLI EKONOMETRIK TAHLIL. (2025). Actaeducation, 2(2), 4-28. https://doi.org/10.61587/ActaEducation-2025-3-00001

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari


ISSN 3030-3141 (Online)